Meer dan een rolstoel: Een relatie zonder beperkingen

In het Engels worden het ook wel interabled relationships genoemd. Dit zijn relaties waarbij één persoon een beperking heeft en de ander niet. Mijn eigen relatie valt ook onder deze term. Ik zit namelijk in het dagelijks leven door een beperking in een rolstoel en mijn vriend, Jacob Wiebe, heeft geen beperking. In dit artikel vertelt hij over zijn ervaringen met het hebben van een partner met een beperking, wanneer je deze zelf niet hebt.

Eerst de persoon, dan de rolstoel 

Jacob Wiebe: “Toen ik Karien haar profiel zag op de datingapp, keek ik eerst naar haar als persoon; de focus lag niet op de rolstoel. Ik zag een vrolijke, spontane en creatieve vrouw. Op de foto’s was te zien dat Karien in een handbewogen rolstoel zit. Het praten over haar beperking kon later wel. “Ik bedacht me dat het tijdens het daten waarschijnlijk vaak meteen al over de beperking zou gaan, en dat wilde ik juist niet.”

Jacob Wiebe vertelt: “In het begin was ik wel bezig met wat andere mensen ervan zouden vinden dat ik aan het daten was met een persoon die in een rolstoel zit.” Deze reacties vielen mee en ik besefte dat het uiteindelijk niet uitmaakt wat een ander ervan vindt. Het gaat om Karien en mij.”

Samen obstakels oplossen

Jacob Wiebe: “De datingfase heb ik uiteraard als heel leuk ervaren.” Sommige dingen waren misschien een uitdaging vanwege Karien’s beperking. Ik kende hiervoor niemand in een rolstoel en was me niet bewust van de obstakels die Karien in het dagelijks leven tegenkomt. Denk bijvoorbeeld aan het bezoeken van een toilet; er zijn heel weinig toegankelijke toiletten. Maar ook samen reizen of een restaurant binnenkomen met een rolstoel als er een stoep is. Dit soort obstakels zorgt ervoor dat je gaat samenwerken. Dit doe je altijd wanneer je een relatie hebt, maar misschien nog wel meer wanneer je partner een lichamelijke beperking heeft. “Dit zie ik zeker niet als iets negatiefs, want je kunt samen tot oplossingen komen.”

Jacob Wiebe zag hoeveel stress het Karien opleverde wanneer zij geen geschikt toilet kon vinden en kwam met een creatieve oplossing: een verplaatsbare handgreep die je zelf gemakkelijk aan een muur kunt vastmaken en weer loskoppelen. Dankzij deze oplossing kan Karien nu ook naar het toilet wanneer er geen handgreep aanwezig is.

Een goed team

Er zijn veel verschillende momenten geweest waarop Jacob Wiebe en Karien goed moesten samenwerken. Hij vertelt: “Karien was een keer uit haar rolstoel gevallen en moest met spoed naar een tandarts, omdat haar tanden los leken te zitten.” Aangezien haar eigen tandarts op dat moment afwezig was, moesten we naar de eerste tandarts die beschikbaar was. Nu bleek het bij aankomst dat deze tandartspraktijk een fikse trap had. “Samen hebben Karien en ik ervoor gezorgd dat ze toch het gebouw in kon en geholpen werd.”

Jacob Wiebe geeft aan dat hij dit mooie momenten vindt, omdat je samen een lastige situatie oplost. “We worden door onze omgeving dan ook een goed team genoemd.”

Jacob Wiebe houdt er rekening mee dat dingen meer tijd kosten. Hij legt uit dat het voor Karien bijvoorbeeld langer duurt om te koken vanwege haar beperking. Daarbij kost het huishouden doen haar meer tijd. “Ook kost het regelen van een etentje meer tijd, aangezien we op zoek moeten naar een rolstoeltoegankelijk restaurant.” Ik sta er nu veel meer bij stil dat wat ik als vanzelfsprekend beschouw, niet voor iedereen vanzelfsprekend is.”

Oprechte interesse of onbeschofte nieuwsgierigheid?

Jacob Wiebe vertelt dat hij zich kan ergeren aan mensen die staren, en het valt hem op dat mensen zich vaker onnodig met Karien bemoeien omdat ze een beperking heeft. “Er bestaat een duidelijk verschil tussen oprechte interesse en onbeschofte nieuwsgierigheid.” Zo zijn er mensen die meteen aan mij vragen waarom ze in een rolstoel zit. Wanneer zoiets gebeurt, proberen Karien en ik op subtiele wijze duidelijk te maken aan die persoon dat de vragen die gesteld worden niet netjes zijn. Jacob Wiebe: “Karien weet gelukkig goed hoe ze met dit soort situaties moet omgaan. Soms is het beter als ik hier niet op reageer, aangezien ik dan wat te pittig kan reageren. Al vind ik zo’n reactie in zo’n situatie vaak niet meer dan terecht.”

Praat over alles! 

Aan andere stellen waarbij een beperking of een chronische ziekte een rol speelt binnen de relatie wil Jacob Wiebe meegeven dat het heel belangrijk is om met elkaar te blijven praten, ook over de moeilijke dingen. Anders is de kans groot dat je dingen voor elkaar gaat invullen, en dan zit je er hoogstwaarschijnlijk naast.

Daarnaast geeft hij aan: “Je zit samen in een relatie, dus je vult elkaar aan.” In ons geval doe ik misschien wat meer taken op praktisch gebied, zoals het huishouden, maar Karien vult mij weer goed aan op mentaal vlak. Waar een buitenstaander misschien kan denken dat de gezonde partner een groter aandeel heeft in de relatie, is dit zeker niet altijd het geval: “Een relatie is immers veel meer dan de praktische kant.”

Tenslotte wil Jacob Wiebe meegeven: “Never judge a book by its cover.” De beperking maakt niet de persoon; het is een onderdeel van diegene. Je moet zelf bepalen in hoeverre je dit laat meespelen.

Meer lezen over intimiteit en relaties? Klik hier!