Corina van HattemHet is fijn om naar theater, bioscoop en concerten te gaan, maar het zijn wel de plekken waar ik me ook heel bewust ben van het feit dat ik een beperking heb. Voor rolstoelgebruikers is het aantal zitplaatsen beperkt en ook valt er nog wel wat te verbeteren aan de belevenis. Vaak is de informatie rondom toegankelijkheid niet of moeilijk te vinden, zodat je niet weet wat je kunt verwachten als je een kaartje koopt voor dat leuke optreden of die voorstelling. Mijn wens is om dit samen te verbeteren!
Toegankelijkheid: Meer dan een drempelloze ingang
In Nederland wordt gewerkt aan inclusiviteit, ook op cultureel vlak. De meeste theaters en bioscopen bieden tegenwoordig een drempelloze ingang, bredere gangen en aangepaste toiletten. Dit geldt dan meestal wel voor de grotere gelegenheden en ketens. Filmhuizen en kleinere theaters bieden vaak nog geen mogelijkheden. Een avondje uit start voor mij altijd met een zoektocht op internet. Veelal geeft de website van het betreffende theater wel informatie over rolstoelplaatsen, maar beperkt. Soms vind ik een review met persoonlijke ervaringen van een rolstoelgebruiker op Google Maps, die informatie helpt veel.
Wie graag naar het theater of de bioscoop gaat, merkt het meteen: er zijn per zaal vaak maar enkele plekken beschikbaar voor rolstoelgebruikers. Er is geen keuzemogelijkheid en meestal zijn de rolstoelplekken niet dichtbij het podium. Daarbij moet je rolstoelplaatsen vaak telefonisch of via e-mail boeken. Ik persoonlijk vind dat niet prettig, maar ik kan begrijpen dat een theater hiervoor kiest. De locatie van de beschikbare plekken laat vaak wel wat te wensen over ook bij nieuwe theaters en bioscopen. Bij heel veel bioscopen zit je als rolstoelgebruiker nog altijd op de plek waar niemand wil zitten, de eerste rij. Niet fijn, want als de zaal niet vol zit, zit je er gewoon alleen. Pathé is, in ieder geval in de regio Rotterdam, een goede uitzondering. De zalen hebben rolstoelplaatsen op één van de bovenste rijen met prima zicht en de plek is zelfstandig te boeken via de Pathé app.
Diverse mensen, diverse wensen
Iedereen is anders – en dat geldt zeker voor mensen die gebruikmaken van een rolstoel. Sommigen zitten liever wél in hun eigen stoel, anderen stappen liever over in een theaterstoel, met hun rolstoel ernaast geparkeerd. Voor mij is de beleving minder prettig als ik in mijn rolstoel moet blijven zitten. Ik zak liever wat onderuit in een comfortabele bioscoop- of theaterstoel. Deze flexibiliteit is voor zaaleigenaren lastig. Het beeld is toch vaak dat als iemand in een rolstoel zit, degene daar ook in zal zitten tijdens de voorstelling. Maar voor heel veel rolstoelgebruikers is dat veel vermoeiender en niet prettig. Deze ‘regels’ verschillen per zaal.
Brandveiligheid en onbegrip
Voor dit zitplaatsprobleem wordt vaak als reden aangevoerd dat in verband met de brandveiligheid er niet overgestapt mag worden. Er zijn echter ook theaters die dit wel toestaan en zelfs ook theaters die het toestaan dat de begeleider dan de rolstoel even wegzet en na de voorstelling weer ophaalt. Dit laatste doe ik soms, vooral als ik heel graag naar een voorstelling wil en er geen andere optie is, als er geen rolstoelplekken zijn bijvoorbeeld. Het heeft echter niet mijn voorkeur. Het liefst stap ik over en staat mijn rolstoel naast mij. Als ik het ter sprake breng bij deze zalen hoor ik vaak dat deze regels voortkomen uit eisen die de brandweer stelt. Ik vind dat lastig en ook willekeurig. Je mag niet overstappen naar een gewone stoel, maar wel 2-hoog op het balkon zitten, terwijl bij brand de liften niet gebruikt mogen worden. Leg mij uit hoe dat dan wel veilig is. En, niet om stoer te doen, maar ik vind het een aanvaardbaar risico. Als je alles wil voorkomen, kan je als rolstoelgebruiker nergens heen. Ik voel me dan ook machteloos als ik deze redenatie te horen krijg wanneer ik een plek probeer te boeken.
Ik ben wel benieuwd hoe jullie dit zien en ervaren.
Begeleiders
Een ander pijnpunt bij het uitgaan is dat je in de meeste gevallen maar één begeleider mee mag nemen. Dat voelt beperkend, zeker als je er graag met meerdere familieleden of vrienden op uit wilt. Ik kies er dan ook vaak voor om maar niet naar dat concert te gaan, omdat dat met het hele gezin niet mogelijk is. Een oplossing zou kunnen zijn om in plaats van een trap in de zaal, een hellingbaan te hebben en dan plekken voor rolstoelgebruikers aan de zijkanten toe te staan. Zo ontstaan er vanzelf ook meer rolstoelplekken en ‘overstapplekken’. Er zijn theaters en bioscopen die dit al toepassen, misschien kennen jullie hier ook voorbeelden van.
‘Even een sleutel vragen’ en andere frustraties
Dat ook nieuwe theaters ervoor kiezen om de lift alleen met een sleutel, bediend door het personeel, te laten gebruiken, is iets wat ik niet begrijp. Afhankelijk zijn van personeel om bij je plaats te komen en ook als je bijvoorbeeld naar het toilet wilt gaan, vind ik heel vervelend. Ik begrijp de keuze hiervoor niet. En ja, als je de lift openstelt voor iedereen zullen er ook mensen die niet slecht ter been zijn of in een rolstoel zitten gebruik van maken, maar is dat erg en is dat een reden om het niet te doen? Voor mij voelt het betuttelend en, net als het ‘achterom’ moeten om ergens naar binnen te kunnen komen, achterhaald en niet meer acceptabel.
De toekomst van cultuur zonder grenzen
Toegankelijkheid gaat over méér dan technische aanpassingen. Het vraagt om een flexibele, gastvrije instelling en vooral: bewustzijn van de enorme diversiteit aan behoeften binnen de groep bezoekers met een beperking. Mijn advies zou zijn, geef meer informatie op je website. Denk hierbij breed, dus niet alleen, we hebben twee rolstoelplaatsen, maar ook, ‘rij vier is volledig te bereiken zonder drempels’ en zorg dat daar de mensen kunnen zitten die niet makkelijk een trapje oplopen. Door vergrijzing zal hier steeds meer vraag naar komen en dan zijn twee rolstoelplekken per zaal echt niet meer genoeg.
Deel informatie!
Was jouw theaterbezoek wél of juist niet goed toegankelijk? Kun jij overstappen in een lekkere loungestoel bij je favoriete bioscoop? Of naar een concert met je vriendengroep zonder dat jij apart staat? Deel je ervaringen via onze sociale kanalen – samen maken we het culturele landschap nog inclusiever. Ga je binnenkort naar een voorstelling of film? Check de toegankelijkheid en schrijf een review voor Google Maps, zodat iedereen hier profijt van heeft. Hoe je dat doet en hoe je meer informatie over toegankelijkheid kunt vinden in Google Maps, kun je hier lezen. Cultuur is voor iedereen: laten we dat samen waarmaken!