Corina van HattemVakantie staat voor veel mensen gelijk aan vrijheid. Maar met beperkte energie, vraagt reizen om een andere aanpak. Als rolstoelgebruiker heb ik mijn eigen manier van reizen gevonden. In dit artikel deel ik hoe ik mijn tempo bepaal en wat mij helpt om mijn vakantie ontspannen en haalbaar te houden.
Samen dezelfde verwachtingen
Ik ben in de gelukkige omstandigheid dat ik regelmatig op reis kan gaan. Meestal doe ik dat samen met mijn man, maar ook met mijn kinderen, familie of vrienden. Met wie je ook reist, zorg ervoor dat jullie beiden een duidelijk beeld hebben van de vakantie. Vertel vooraf waar jij behoefte aan hebt en bedenk wat dit betekent voor jullie vakantie. Reizen met beperkte energie betekent dat er voldoende tijd voor rust ingepland moet worden. De ander kan dan ook rust nemen, maar je reisgenoot kan deze tijd ook gebruiken om wat activiteiten zelfstandig te ondernemen. Wat jullie ook kiezen, bespreek dit. En zorg er ook voor dat wat jullie willen mogelijk is. Bijvoorbeeld door het juiste verblijf op de juiste locatie te kiezen. Voor een stedentrip is dat duurdere hotel middenin het centrum misschien toch de beste keuze, omdat je dan meer uit je dag kunt halen en niet eerst een half uur onderweg bent voordat je bij die mooie kerk bent.
Reizen vraagt meer dan alleen tijd
Belangrijk bij reizen met beperkte energie is ook je realiseren dat reizen altijd enige mate van onrust meebrengt. Het gaat niet alleen over lichamelijke inspanning. Geluid, drukte, warmte, keuzestress en onverwachte veranderingen kunnen ook veel energie kosten. De reis duurt misschien langer dan gepland, er is onzekerheid over de bagage of over de tijden van vertrek. Probeer vooraf goede keuzes te maken om dit te beperken. Denk eraan dat een directe vlucht of trein je minder energie zal kosten. Of dat die extra overnachting de reis wel wat duurder maakt, maar er ook voor kan zorgen dat je niet uitgeput aankomt.
Niet alles is zoals gehoopt
Ook op de bestemming is het vaak toch net even anders dan voorzien. Er blijkt toch geen douchestoel te zijn, het drempeltje is iets hoger dan verwacht of het bed ligt niet lekker. Allemaal dingen waarmee je moet dealen. Dit geldt natuurlijk ook voor mensen zonder beperking, maar de impact is voor hen meestal minder groot. Ik heb geleerd dat het me ervan bewust zijn dat het waarschijnlijk een beetje tegen zal vallen en ik aanpassingen zal moeten doen, mij helpt om er beter mee om te gaan en sneller uit de teleurstelling en in de ‘oplosstand’ te komen. Neem bij aankomst de tijd om te acclimatiseren en uit te rusten. Zorg bijvoorbeeld dat je eten en drinken meeneemt voor de eerste dag, zodat je niet direct al op zoek moet naar een supermarkt. Of zoek thuis alvast uit welke (toegankelijke) restaurants in de buurt zijn.
Kies bewust wat je wilt doen
Laat ook de lijst met activiteiten niet een verplichting worden. Beter een paar dingen uitgebreid en relaxed bezoeken, dan op je tandvlees alle activiteiten afgaan, zonder daar echt van te kunnen genieten. Kies vooraf wat je echt wilt zien of doen en wees daarbij realistisch. Drie activiteiten voor een week vakantie zou bijvoorbeeld een goed uitgangspunt kunnen zijn. De rest is dan bonus. Of ga liever wat langer op vakantie in je eigen tempo, dan korter en volgepropt met activiteiten. Bedenk vooraf dat niet elke activiteit evenveel energie kost. Een museumbezoek kan minder energie kosten dan een verplaatsing met slecht openbaar vervoer, een ontoegankelijke entree of een druk restaurant. Ook dat is belangrijk voor een goede planning.
Minder moeten, meer genieten
Een dag verdeel ik het liefst in stukken. Rustig opstaan, dan een uitje, terug naar het hotel of huisje om te rusren en eind van de middag of begin van de avond de deur uit om te eten of nog iets te bezoeken. Natuurlijk zijn er dagen dat het niet uitkomt om tussendoor te rusten. Dan plan ik de volgende dag een rustdag en geniet ik van lezen en luieren, een spelletje spelen of serie kijken. Dat is net zo goed vakantie. Naast rustmomenten is het slim om ook lege ruimte in je planning te laten. Zo laat je je dag- of avondbesteding afhangen van hoe je je op dat moment voelt. Dat geeft minder druk als iets tegenzit en voorkomt het gevoel dat de hele planning instort.
Gun jezelf gemak
Op vakantie hoeft niet alles op dezelfde manier als thuis. Het is natuurlijk niet altijd haalbaar, maar neem de taxi als dat veel gemak geeft en tijd scheelt. Laat eten bezorgen en huur een scootmobiel of ander hulpmiddel op locatie, als je op die manier meer van je vakantie kunt genieten. En een laatste tip: laat schuldgevoel los. Ook al ligt het tempo misschien lager, je bent nog altijd een leuke reisgenoot. Bedenk: rusten is niet iets wat van je vakantie afgaat, het is niet ‘zonde van de dag’. Rusten maakt je vakantie mogelijk.