Onder andere dankzij Wim Hof is er de laatste jaren steeds meer aandacht voor ademwerk. Wanneer je op een bepaalde manier ademhaalt, zou dit voordelen voor je gezondheid opleveren. Nikki van der Velden probeerde na een hersenschudding haar leven fysiek en mentaal weer op de rit te krijgen. Niets bleek zo krachtig en effectief als werken met de adem. Ze startte het platform The Breathwork Movement waarmee ze haar missie wil uitdragen: “De adem is een schatkist. Het heeft alles in huis voor een kalmer hoofd, een gezonder en energieker lijf, een stabieler zenuwstelsel en een bewuster, meer ‘connected’ leven.”
The Breathwork Movement is een startpagina voor alles wat met de adem te maken heeft. Het is onder meer een online magazine, met vele artikelen gevuld met ademhalingsoefeningen, tips, interviews en achtergronden. Daarnaast vind je er cursussen, opleidingen, apps, tools en biedt het platform een uitgebreid overzicht van ademcoaches, inmiddels zo’n 250, in Nederland en België. Voor Thriving Magazine beantwoordt Nikki zes vragen over het belang van ademwerk.
1. Wat houdt ademwerk in?
Ademwerk is in feite een verzamelterm, bestaande uit alle technieken, methoden en oefeningen die gericht zijn op het beïnvloeden van je ademhaling. Het is daarmee dus eigenlijk een hele brede term, want met je adem kun je alle kanten op. Van trage en kalmerende ademhalingsoefeningen die helpen bij stressvermindering en betere nachten, tot intens en transformatief ademen voor het doorbreken van ingesleten denk- en emotiepatronen. En dan is er nog van alles tussenin. Het woord staat nog niet in de Dikke van Dale, maar dat is – als je het mij vraagt – slechts een kwestie van tijd. Dan zou ik het als volgt omschrijven:
Het bewust beïnvloeden of sturen van je anders spontane en onbewuste ademhaling om zo doelbewust bepaalde processen in lichaam en geest te beïnvloeden.
2. Wat gebeurt er als je ‘verkeerd’ of niet functioneel ademt?
Je wordt met een natuurlijk adempatroon geboren, ademen gaat in principe vanzelf. Gaandeweg je leven kan je adempatroon echter veranderen, door alles wat je meemaakt en overkomt. Stress, ziektes, een verkeerde houding, maar ook gedachten en emoties hebben een directe invloed op je ademhaling. Als je bijvoorbeeld heftige dingen hebt meegemaakt en lange tijd in angstige of stressvolle situaties hebt geleefd, kan dit een verstorende invloed hebben op je ademhaling. Een van de grootste veroorzakers van een ‘verkeerde’ ademhaling is gejaagdheid, veel prikkels, en het altijd ‘aan’ staan. Vaak is het door overmatige stress en onrust in het leven dat veel mensen te veel, te hoog en te snel ademen.
Als je een rondje door het park rent, adem je automatisch meer. Je lichaam vraagt hier immers om. Maar als je rustig achter je computer zit, heb je aan een handjevol ademhalingen per minuut genoeg. Velen onder ons ademen echter een stuk meer. Adem je continu meer dan je nodig hebt, dus op een gejaagde, gestreste manier, dan krijgen je hersenen continu het signaal dat er iets in de omgeving om aandacht vraagt, dat er onheil dreigt, en dat er dus alertheid is geboden. Je brein denkt dan dat het lijf in actie moet komen, waardoor je lichaam én geest op scherp komen te staan. Met als gevolg: gespannen spieren, onrustige gedachten, onrust in je lijf. Hierdoor ga je ook slechter slapen, word je prikkelbaar, kan je last krijgen van spijsverteringsproblemen en allerlei pijnen, kwalen en andere vage klachten.
3. Wat kan beter ademhalen voor je betekenen?
De manier waarop je ademt heeft directe invloed op elke functie in je lichaam. Je adem is je grootste bron van levensenergie, dus het liefst wil je het zo optimaal mogelijk doen. Wanneer je weet dat je regelmatig gehaast, oppervlakkig, of door je mond ademt, dan kan een beetje aandacht besteden aan je adem al veel gezondheidsvoordeel opleveren.
Elke cel in je lijf is afhankelijk van de manier waarop je ademt. Een goede ademhaling zorgt er dan ook voor dat je lichaam beter kan functioneren, waardoor je minder last hoeft te hebben van fysieke en mentale kwalen, waardoor je beter in je vel komt te zitten. Bewust ademen doet echter nog veel meer dan dat, met als mooiste uitkomst (als je het mij vraagt): een bewuster en kalmer leven, met meer liefde voor jezelf en de mensen om je heen. Want door licht te schijnen op een anders volledig onbewust en automatisch patroon, kom je in contact met dat waar het in een wereld vol ruis en afleiding zo moeilijk is om contact mee te onderhouden: jezelf. Met emoties die je anders geneigd bent uit de weg te gaan. En precies dat is waar veel fysieke en mentale klachten door kunnen ontstaan: emoties die al dan niet bewust worden weggestopt. De adem helpt je om ze (weer) vrij te laten stromen. Uit je hoofd en in je lijf.
4. Hoe kan ademwerk mensen met chronische aandoeningen helpen?
Neem als voorbeeld chronische pijnklachten. Pijn en adem zijn direct aan elkaar gelinkt. Als je op een ongunstige manier ademt (te snel, te veel, te oppervlakkig, te hoog in je lichaam) kan dit voor pijnklachten zorgen. Deze manier van ademhalen verhoogt namelijk je spierspanning, verstoort vitale lichaamsprocessen en zet je hele systeem onder druk. Omgekeerd zorgen pijnklachten er ook voor dat je op een ongunstige manier gaat ademen. Chronische pijn gaat dan ook standaard gepaard met een disfunctioneel adempatroon. Denk aan chronische hyperventilatie of het vasthouden van je adem, wat je geneigd bent te doen als je je schrap zet voor pijn.
Daarnaast: bij veel chronische aandoeningen waarvoor geen goede oorzaak en oplossing wordt gevonden, spelen emoties een grote rol. Het niet kunnen of willen voelen, om welke reden dan ook, is logisch, maar ook tricky. Het zet namelijk een stop op de energie in jouw lijf, die niet meer vrij en natuurlijk kan bewegen, wat kan resulteren in klachten. De weg naar verlichting van chronische klachten start altijd ook bij het onderzoeken van wat er onder de klacht verscholen ligt. Een chronische klacht is een heel bewust signaal van je lichaam.
Er is een directe wisselwerking tussen je ademhaling en emoties. Bewust ademen helpt je om bij bepaalde (weggedrukte) emoties te komen, en het helpt je ook om ze te kunnen dragen. Want als je tijdens heftige emoties bewust kalm kunt blijven ademen, en er met aandacht doorheen kunt blijven ademen, in plaats van er weerstand tegen te bieden, kunnen deze emoties jou verlaten, waardoor klachten ook kunnen verminderen. Een goede ademcoach kan je hierin begeleiden.
6. Waarom is begeleiding met ademcoaches belangrijk?
Voor de effectiviteit van ademwerk is het erg belangrijk dat je weet wat je doet, en ook waarom. Er zijn oneindig veel methoden en technieken, maar uiteindelijk draait het erom wat jíj́ nodig hebt, op dit moment. Wat voor een ander werkt, hoeft voor jou niet te werken, dit hangt van veel factoren af. Het is dus altijd heel persoonlijk, en veiligheid en zorgvuldigheid is erg belangrijk. Het gaat immers om jouw lichaam en jouw mentale en emotionele welzijn. Niet elke vorm van ademwerk is voor jou geschikt, er dient altijd naar jou als uniek mens gekeken te worden. Dit is ook waarom een goede ademcoach zo belangrijk is. Zeker wanneer je met jouw emoties en innerlijke wereld aan de slag gaat, wil je hier goede begeleiding en ondersteuning bij krijgen. Ademcoaches zijn enorm waardevol en bovendien essentieel in dit proces.
Verder lezen?
Op 26 maart verschijnt Nikki’s nieuwe boek: Jouw adem, jouw medicijn. Hierin deelt ze alles wat je volgens haar moet weten over ademhaling in relatie tot een goede gezondheid, stress, burn-out, chronische pijn, trauma en verbinding met jezelf. Naast belangrijke inzichten, tips, tools en praktische oefeningen deelt ze ook haar eigen kwetsbare verhaal en die van diverse ademcoaches. Het geeft inzicht in wat er mogelijk is wanneer je met ademwerk aan de slag gaat. Het boek is online en in je lokale boekhandel verkrijgbaar.
Platform: www.thebreathworkmovement.nl
Instagram: @thebreathworkmovement
