Mariëlle HartliefEen chronische ziekte hebben, brengt helaas niet alleen lichamelijke, maar ook psychische en sociale gevolgen met zich mee. Leren leven met een chronische ziekte is erg moeilijk en geeft vaak veel onzekerheid, angst en verdriet, maar ook veel stress. In dit artikel bespreek ik de oorzaken en gevolgen.
Iedereen heeft stress
We hebben allemaal te maken met stress. Het kan kortdurende stress zijn, zoals voor een sollicitatiegesprek, een wedstrijd of een belangrijke afspraak. Het gaat dan over de stress die ons kan helpen om net even wat scherper te zijn dan anders. Wanneer het om langdurige stress gaat, zijn de gevolgen daarvan allesbehalve positief. Alle ballen van het dagelijkse leven omhooghouden, kan heel erg stressvol zijn. Het is daarom ook overduidelijk dat iedereen te maken kan krijgen met stress. Bij chronische ziekte zijn er vaak nog veel meer ballen die in de lucht gehouden moeten worden en kost het ook meer moeite om die ballen in de lucht te houden. Dit gegeven kan voor extra stress zorgen.
De weegschaal
Bij een chronische ziekte is het altijd al erg belangrijk om de dagelijkse energie goed te verdelen, zodat de weegschaal goed in evenwicht blijft. Wanneer de spreekwoordelijke weegschaal even uit evenwicht raakt, heeft dat bij gezonde mensen vaak niet zo’n grote impact. Als je chronisch ziek bent, kan dit betekenen dat je weer voor langere tijd een aantal passen terug moet doen. Door stress kan de weegschaal uit evenwicht raken, maar stress kan ook het gevolg zijn van een uit evenwicht geraakte weegschaal.
Gevolgen van stress
Zoals ik al eerder heb genoemd in dit artikel hebben we allemaal wel eens te maken met stress. Alleen, naast de stress om de dagelijkse normale dingen, komen er voor mensen met een chronische ziekte nog veel extra dingen bij die stress op kunnen leveren. Denk hierbij aan afspraken in het ziekenhuis, financiële onzekerheid, genoeg hulp beschikbaar hebben, dingen niet kunnen of verergering van de klachten. Vervolgens kost stress weer een hoop energie waar chronisch zieke mensen vaak al een groot tekort aan hebben. Stress kan voor veel ‘vage’ klachten zorgen, zoals verdriet, angst, vermoeidheid, piekeren, somber zijn, slapeloosheid, snel geïrriteerd zijn, maagklachten, hartkloppingen of huidklachten. Wanneer we maar lang genoeg blootgesteld worden aan veel stress kan dit zorgen voor een burn-out. De weegschaal is dan langere tijd zo erg uit evenwicht dat het allemaal echt even niet meer gaat.
Is stress te voorkomen?
Stress kan dus veel klachten veroorzaken en het leven met een chronische ziekte nog lastiger maken dan het al is. Maar is stress wel te voorkomen? Stress is niet te voorkomen. We zullen altijd inzitten over die afspraak bij het ziekenhuis of het wachten op die belangrijke uitslag van de arts. Toch is het belangrijk om zelf te erkennen dat je veel stress ervaart. Vervolgens kan je hierop inspringen door wat gas terug te nemen, met andere mensen te praten over je gevoelens, wat meer tijd voor jezelf in te plannen of hulp te vragen bij anderen.