Mariëlle HartliefHet hebben van een chronische ziekte heeft veel impact op het leven. Chronisch ziek zijn beïnvloedt het beeld wat we van onszelf hebben vaak in negatieve zin. We hadden ons leven zo anders voorgesteld. Daar kan ook vaak wat schaamte bij komen kijken. In dit artikel ga ik in op wat schaamte veroorzaakt en geef ik tips hoe met deze gevoelens om te gaan.
Ik kan me heel erg schamen om te moeten vertellen dat ik geen hele dagen kan werken, dat ik aan bepaalde dingen niet mee kan doen of dat ik niet lang kan zitten. Als ik iets af moet zeggen, omdat ik een slechte dag heb, kan ik urenlang nadenken over wat iemand anders daarvan gaat vinden. Ik schaam me dan enorm voor het feit dat ik andere mensen teleur moet stellen. Een middagdutje door veel pijn of een heel laag energieniveau is ook iets waar ik me heel erg voor kan schamen. Ik omschrijf mezelf altijd als onbetrouwbaar. Ik kan niet op mezelf bouwen, laat staan dat een ander dat dan moet kunnen. Daar kan ik het heel moeilijk mee hebben. Ik ben altijd erg bang dat, doordat ik op het oog een jonge gezonde vrouw lijk, mensen mij een aansteller vinden of een luilak. Dat schaamte een zinloze emotie is, weten we vaak wel: het brengt ons niks. Sterker nog, het weerhoudt ons er vaak van om bepaalde dingen te doen of te zeggen. Hoe zit dat nou eigenlijk met schaamte en een chronische ziekte?
Zinloze emoties
Schaam jij je voor wie je bent, voor wat je niet kan, voor hoe je eruitziet, voor de medicatie of de hulmiddelen die je gebruikt? Er zijn zowel zinvolle als zinloze gevoelens en emoties. Wat veroorzaakt de schaamte? Is dat iets wat jij zelf ergens van vindt of denk jij dat anderen dat vinden? Of zeggen andere mensen misschien wel eens ‘iets’ tegen jou wat je eigen negatieve gedachten bevestigt?
Maatschappij
Heel vaak gaat het bij schaamte om je eigen denkbeeld. In de meest voorkomende gevallen denkt de omgeving helemaal niet zo over jou. Wat ook kan meespelen, zijn uitspraken uit de maatschappij, bijvoorbeeld dat mensen met een uitkering te lui zijn om te werken of dat iedereen met een longziekte dat aan zichzelf te danken heeft door te roken. Terwijl in zulke uitspraken eigenlijk heel veel nuance zou moeten zitten.
Zelfbeeld
Uiteindelijk is het belangrijkste om je zelfbeeld aan te passen. Je bent nog steeds goed genoeg, waardevol, zinvol en een onderdeel van de maatschappij. Je mag er zijn! Schaamte hoeft jou niet te beïnvloeden in het dagelijks leven.
Wat is goed om te doen bij schaamte?
- Bespreek je gedachten met iemand die je vertrouwt. Zo zal je er steeds een beetje beter mee om kunnen gaan.
- Wees niet te hard voor jezelf.
- Betrek niet alles wat over een bepaalde groep mensen wordt gezegd op jezelf. Iedere situatie en ieder verhaal is anders.
- Vergelijk jezelf niet met gezonde mensen, jouw lijf is nou eenmaal anders.
- Pas je zelfbeeld aan! De nieuwe werkelijkheid is nu eenmaal anders dan gehoopt.
Meer van Mariëlle lezen? Klik hier of ga naar haar website.
Foto: John Diez via Pexels