Janet BouwmeesterMuziek als medicijn? Liedjes kunnen in de toekomst misschien wel voorgeschreven worden in plaats van tabletten om te ontspannen. Op Lowlands testten onderzoekers van Amsterdam UMC onder leiding van Tinka van Trier hoe muziek luisteren een positieve invloed kan hebben op je hart. Wetenschappelijk onderzoek hierover staat nog in de kinderschoenen. Universiteit van Nederland maakte van dit onderzoek een podcast en ik dook nog wat verder in het onderzoek.
Rustigere hartslag door muziek
Festivalgangers die meewerkten aan het onderzoek op Lowlands kregen een smartwatch om die het hartritme meet. Verder kregen ze een ooglapje voor en een noise cancelling headphone. De bedoeling was een kwartier ontspannen en tegelijk naar vier stijlen muziek luisteren. Een daarvan een zelfgekozen favoriet. “Het is wel bekend dat muziek mensen ontspant,” zegt Tinka. “Het relaxdeel van je hart wordt actief als je ontspannen bent, zoals tijdens een boswandeling, maar ook wanneer je muziek luistert. Je hartslag wordt dan rustiger. In de meeste onderzoeken wordt gewerkt met klassieke muziek, maar de onderzoekers denken dat andere genres, zoals rock, net zo goed kunnen werken. Als je fijne muziek luistert, komen er seintjes binnen in je hersenen en via je zenuwstelsel beïnvloeden die jouw hart: ze geven aan ‘het is goed, het is veilig, je kunt nu lekker uitrusten’. Als je ontspannen bent, komt er wat variatie tussen je hartslagen. Die variatie kunnen de onderzoekers meten. Bij een grote variatie weten we dat je relaxed bent.”
Minder pijn en stress
Ook in Servië werd onderzoek gedaan naar de effecten van muziektherapie, specifiek na een hartaanval. Patiënten die pijn op de borst ervaren na een hartaanval hebben een significant lager niveau van stress en pijn als ze 30 minuten per dag naar muziek luisteren. “Er zijn nog maar weinig studies die de effecten van muziek op hartaandoeningen hebben geanalyseerd,” zegt Pedrag Mitrovic, een Servische professor cardiologie “Op basis van onze bevindingen geloven we dat muziektherapie alle patiënten kan helpen na een hartinfarct. Het is ook makkelijk en goedkoop.” Er werd muziek gebruikt die de deelnemers als rustgevend ervaarden. Om te kijken of het iets met ze deed, werd het groter of kleiner worden van de pupillen gecontroleerd. Voor thuis werd geadviseerd een half uur lang met de ogen dicht te luisteren naar je favoriete rustgevende muziek. De deelnemers werden zeven jaar gevolgd. Ze ervaarden minder angst, pijn en stress dan de deelnemers die niet naar muziek luisterden en overleden minder vaak aan een hartziekte. De onderzoekers willen in de toekomst ook graag kijken wat het effect op andere ziekten zoals diabetes kan zijn. Muziek als medicijn is goedkoper en heeft geen bijwerkingen.
Muziek beinvloedt positief gedrag
David Alter, een cardioloog in Toronto, onderzoekt het gebruik van muziek in zijn promotie naar hartgezondheid. Volgens hem zijn er twee verklaringen voor waarom muziek zo effectief kan zijn. De ene is dat muziek zelf alle gezonde hormonen en lichaamsfuncties kan stimuleren die de bloeddruk verlagen en je hartritme verbeteren. De andere gedachte is dat muziek misschien juist positief gedrag, dat van invloed is op de gezondheid van ons hart, stimuleert. Dit laatste zien we bijvoorbeeld bij beweging. “Mensen sporten gemiddeld langer en intensiever op muziek,” aldus Alter.
Klassieke muziek het meest gunstig
Uit het onderzoek op Lowlands bleek dat je van je eigen favoriete muziek niet per se het meest relaxed wordt. Zo reageerden een aantal deelnemers toch het beste op klassieke muziek, terwijl die muziek niet hun voorkeur had. Dus misschien is het de moeite waard ook eens een ander genre te proberen.
Meer informatie over muziek als medicijn:
Luister hier de podcast of in je favoriete podcast app.
https://www.acc.org/about-acc/press-releases/2020/03/18/09/02/music-as-medicine-30-minutes-a-day-shows-benefits-after-heart-attack
https://www.heart.org/en/news/2021/03/03/calming-us-down-or-revving-us-up-music-can-be-good-for-the-heart