Mariëlle HartliefIedereen kent ze: de dagen waarop je batterij halfleeg aanvoelt nog voor je begonnen bent. Gezonde mensen herkennen dit, maar mensen met een chronische aandoening hebben vaak met minder energie te maken dan ze zelf graag zouden willen. Je hoofd is traag, je lichaam werkt niet mee en zelfs kleine taken lijken te veel. Toch betekent een lage energie dag niet automatisch een verloren dag. Met een andere benadering kun je functioneel blijven en misschien nog belangrijker: het gevoel houden dat je iets waardevols hebt gedaan!
We hebben vaak voor onszelf een hele hoge eis voor wat een productieve dag inhoudt. Past dit wel bij je eigen energieniveau? Vergelijk je energieniveau niet met dat van gezonde mensen of met jezelf voor je een chronische aandoening kreeg. Dit is niet realistisch en levert alleen maar een hele hoop verdriet en frustratie op.
1. Herdefinieer wat ‘productief’ betekent
Op hoge energiedagen is productiviteit vaak zichtbaar: veel gedaan, veel afgevinkt. Op lage-energiedagen werkt dit tegen je.
Productiviteit wordt dan:
- Iets doen dat je toekomst ondersteunt (zorgen dat je energieniveau niet nog lager wordt)
- Iets afronden, hoe klein ook
- Voorkomen dat dingen verder escaleren
- Goed voor jezelf zorgen.
Een mail beantwoorden, de vaatwasser aanzetten of een maaltijd voor jezelf bereiden kan op zo’n dag al voldoende zijn.
2. Werk met kleine taken
Wanneer je energie laag is, is een taak vaak te groot. Deel alles op tot acties die maximaal 5 minuten kosten. Bijvoorbeeld:
- Niet het hele huis opruimen, maar de keuken opruimen.
- Niet gezond leven, maar een glas water drinken.
- Het opdelen in kleine taken zorgt ervoor dat je de startdrempel flink verlaagt en geeft sneller resultaat en het gevoel dat iets is afgerond. Dit zorgt weer voor meer mentale energie.
3. Beperk prikkels
Lage energie en veel prikkels zijn een slechte combinatie. Denk aan:
- Meldingen uitzetten
- Rustige muziek of juist stilte
- Geef desnoods aan mensen in je omgeving aan dat het even niet gaat, waardoor andere mensen jou minder energie kosten
- Een taak tegelijk (ook al is het maar een klein taakje).
Door prikkels te verminderen, gebruik je je beperkte energie efficiënter. Het is niet lui, maar strategisch.
4. Kies voor onderhoud in plaats van groei
We verwachten vaak veel van onszelf, maar niet elke dag hoeft een dag te zijn waarop we vooruitgang hebben geboekt. Lage-energiedagen zijn juist ideaal voor onderhoud:
- Orde houden
- Dingen bijwerken
- Voorbereiden voor later
- Herstel (mentaal en fysiek).
Onderhoud is voor ons vaak onzichtbaar, maar heel belangrijk.
5. Werk met energievriendelijke taken
We hebben verschillende potjes met energie, bekijk per dag welke energie het laagst is en wat je het minste oplevert. Sommige taken kosten bijvoorbeeld vooral denkenergie, andere vooral fysieke of emotionele energie. Kijk wat voor jou die dag het minst belastend is. Voorbeelden van energievriendelijke taken:
- Lezen in plaats van schrijven
- Ordenen in plaats van creëren
- Luisteren in plaats van praten
- Mailen/appen in plaats van bellen.
6. Bouw rustmomenten in
Wachten tot je instort, is geen goede strategie. Plan korte rustmomenten vooraf:
- Even liggen zonder scherm
- Naar buiten kijken
- Een korte wandeling
- Ademhaling vertragen.
Rust wordt juist veel effectiever als het preventief is, niet pas wanneer het te laat is.
7. Zorg goed voor jezelf
- Zorg voor voedzame maar makkelijke maaltijden (maak desnoods een voorraadje in de vriezer voor makkelijke maaltijden)
- Zorg ervoor dat je genoeg voorraad hebt om op zulke dagen niet naar de supermarkt te hoeven gaan
- Kost douchen te veel energie? Neem dan genoegen met even wassen.
En de allerbelangrijkste: wees lief voor jezelf, praat jezelf niet naar beneden omdat je even minder energie te besteden hebt!
8. Sluit de dag af met een andere evaluatie
Vraag jezelf aan het einde van de dag niet: Heb ik genoeg gedaan? Maar liever:
- Heb ik goed gezorgd voor mijn energie?
- Heb ik iets gedaan dat helpend was?
- Wat heb ik voorkomen door rustig aan te doen?
- Ben ik lief geweest voor mezelf?
Een lage energie dag waarop je niet over je grenzen bent gegaan, is een geslaagde dag en daar mag je ontzettend trots op zijn.
Functioneel blijven op lage energiedagen vraagt geen doorzettingsvermogen, maar afstemming en liefde voor jezelf. Door je verwachtingen bij te stellen, prikkels te beperken en te werken met kleine taken, kun je ook op energieloze dagen betekenis ervaren. Niet elke dag hoeft groots te zijn sommige dagen zijn waardevol juist omdat ze zacht zijn en je energie weer opladen.
Lees hier meer artikelen van Mariëlle. Neem ook een kijkje op haar website.