Let’s Get Personal: Ziektewinst

In de ‘Body, Mind & Soul’ interviewrubriek van Happinez las ik over ziektewinst. Het werd genoemd in een interview met journalist, schrijver en documentairemaker Frénk van der Linden. Bij Van der Linden werd najaar 2025 een tumor in zijn buik ontdekt. Sinds hij ziek is, zijn nachtmerries waarin hij moet verdwijnen, iets waar hij zijn hele leven mee kampte, helemaal verdwenen. Een vriend zei tegen hem: ‘Nu je minder hoeft te presteren omdat er een andere prioriteit is, (hij is nu bezig met een kankerbehandeling), ligt er geen nadruk meer op of je wel of niet deugt’. Ziektewinst noemen ze dat volgens Van der Linden: je gaat anders naar jezelf en je leven kijken. Ziekte zet je aan het denken. Dat maakt het ook tot een rijke periode.

Nou heb je een chronische ziekte meestal niet voor een periode, maar vaak voor de rest van je leven. Maar ook daarin herken ik deze vorm van ziektewinst wel. Met name in slechte perioden, waarin ik veel rusttijd heb, denk ik na over de fundamentele vragen in het leven: Wie ben ik? Waarom ben ik hier? Wat maakt mij gelukkig? Wat wil ik nog doen of zien? En met wie? Welke mensen doen er echt toe voor mij en wil ik koesteren? En welke mensen mag ik loslaten? Van der Linden vult dit aan met nog een belangrijke vraag: wie heb ik ooit onrecht aangedaan en kan ik dat nog rechtzetten? Deze vragen passen goed bij de liminale fase waar je in zit. Hier schreef Talitha vorig jaar een fijn artikel over.

Met name in slechte perioden, waarin ik veel rusttijd heb, denk ik na over de fundamentele vragen in het leven: Wie ben ik? Waarom ben ik hier? Wat maakt mij gelukkig?

Wanneer het leven je leeft, vergeten we vaak om stil te staan bij wat er voor ons echt toe doet. We hebben het te druk om te pauzeren en na te denken. Heb ik nog wel de juiste baan, ben ik nog wel gelukkig in mijn relatie? Leef ik mijn leven zoals ik dat voor ogen had? Als het leven je terugfluit, bijvoorbeeld door een ernstige diagnose, een groot verlies, een ongeluk of een heftige periode in je chronische ziekte en er is meer tijd voor stilte en overdenking, dan zien we vaak pas wat er voor ons echt toe doet in dit korte leven.

Dat kan ziektewinst heten, maar ook verlies- of ongelukswinst: we worden niet blij van de aanleiding, maar het zet ons wel op een goede manier aan het denken over ons leven en dat is vaak net wat we nodig hebben.