Ondernemen met een uitkering: Hoe pak je dat aan? 

Voor jezelf beginnen terwijl je een uitkering hebt, kan spannend zijn en roept vaak vragen op. Zijn er gevolgen voor je financiële vangnet? Hoe pak je zo’n traject aan? Toch is er in veel gevallen meer ruimte dan je misschien denkt. Ik sprak met Mieke Baken, coach bij Solvid Ondernemen, een organisatie die mensen begeleidt bij het opzetten van een eigen bedrijf vanuit een uitkeringssituatie, over haar ervaringen en de mogelijkheden. “Ik geloof in een positieve blik en kijk naar wat wél kan.”  

Wat zie je vaak bij mensen die bij jullie aankloppen? 

“Angst en onzekerheid. Is ondernemen wel iets voor mij? Is mijn idee haalbaar? Verlies ik mijn uitkering? Veel mensen vinden het spannend, maar zijn wel enorm gedreven. Dan is het belangrijk te achterhalen of het bedrijfsidee haalbaar is. Voor sommigen zijn de procedures en voorwaarden voor het starten onduidelijk. Wij geven ze inzicht in wat er allemaal komt kijken bij het ondernemen vanuit een uitkeringssituatie.” 

Wat maakt begeleiding bij ondernemen met een uitkering anders dan ‘gewoon’ starten als ondernemer? 

“Je moet binnen de uitkering goed voor ogen hebben wat er mogelijk is en wat ondernemen betekent voor jouw situatie. Ook is je belastbaarheid belangrijk: bouw het rustig op en loop jezelf niet voorbij.” 

Hoe bouw je dan iets op zonder meteen je vangnet kwijt te raken? 

“Elke situatie is anders. We hebben geen algemeen advies. Maar over het algemeen raak je je vangnet niet zomaar kwijt. Het verschilt per uitkering en situatie, dus het is belangrijk vooraf goed te informeren naar de persoonlijke situatie. Bespreek je wensen met je contactpersoon bij de gemeente of het UWV en vraag naar de mogelijkheden en de voorwaarden. Er is best vaak budget voor begeleiding, bijvoorbeeld in de vorm van een Werkfit-traject, ook als je volledig arbeidsongeschikt bent verklaard. Elke instantie heeft zijn eigen regels. Wij nemen al die stappen door. We zien regelmatig dat ondernemers geld op de rekening meteen uit willen geven, maar door duidelijk aan te geven dat de uitkering van het UWV bijvoorbeeld geen gift is, maar een voorschot, zorgen we ervoor dat geld gereserveerd wordt. Financieel inzicht is in deze ook zeer belangrijk. Doorgeven wat je inkomsten zijn als ondernemer voorkomt ook veel problemen.” 

Wat adviseer je in het begin? 

“Maak eerst een plan. Als je een ondernemersplan en een financieel- en marketingplan uitwerkt dan weet je hoe de markt in elkaar zit, waar de kansen liggen en de bedreigingen. Ook heb je inzicht in je kosten en hoeveel je moet verdienen om uit de kosten te komen en levensvatbaar te worden. Ga oefenen om vlieguren te maken. Kijk hoe je dit ervaart. Als je een goed plan hebt en je weet wat de regelgeving is, kun je jouw bedrijf inschrijven bij de Kamer van Koophandel. We stimuleren om met zo min mogelijk risico’s en verplichtingen te beginnen. Dus niet meteen een bedrijfsbus kopen, maar eerst opdrachten binnenhalen die je uitvoert met een huurbus om vervolgens met gespaard geld een bus aan te schaffen. Kleinschalig laten zien dat je idee haalbaar is, is het allerbelangrijkst. Ook vragen wij vaak aan de ondernemers om intentieverklaringen bij potentiële klanten op te halen om een beeld te krijgen van de interesse.”  

Hoe ziet een traject er in grote lijnen uit? 

“Elk traject is anders, maatwerk is dus belangrijk. Niemands situatie is hetzelfde en niet voor iedereen is succes hetzelfde. Het begint altijd met een kennismaking, zodat we de hulpvraag kunnen inschatten. En zoals gezegd brengen we de huidige situatie in kaart en kijken we wat nodig is voor een levensvatbaar plan. Mocht het ondernemerschap niet passend blijken, dan geven we dat eerlijk aan en kijken we of we kunnen helpen richting werk in loondienst. In ons traject houden we persoonlijke gesprekken op locatie of bij de klant thuis, aangevuld met online sessies, (online) trainingen en een academy met video’s over het ondernemerschap. Ook sturen we sterk op het verbeteren van de ondernemersvaardigheden en het realiseren van een rustige privé-omgeving.” 

Waarom kan een traject waardevol zijn voor mensen in een uitkeringssituatie? 

“Een baan in loondienst biedt niet altijd de juiste flexibiliteit binnen je belastbaarheid. Als je gaat ondernemen heb je hier zelf de keuze in. Wanneer werk je, hoe werk je en waar? Je bent de baas. Je kunt jezelf verder ontwikkelen, er is flexibiliteit, je maakt sociale contacten en er is uitdaging. Voor veel mensen is het sociale aspect enorm waardevol. Ze doen weer mee.”  

Wat zou je willen zeggen tegen iemand die denkt: ‘Dit is niets voor mij’? 

“Ondernemen is hard werken en je gaat tegenslagen krijgen. Niet voor iedereen is het passend. Maar wij kijken graag met je mee naar de mogelijkheden, door te kijken naar wat wél kan. Naar jouw ondernemersdroom.” 

Wat vind je mooi aan je werk?  

“Mensen die tijdens een traject veel meer zelfvertrouwen krijgen. Van iemand die zichzelf eerst naar beneden haalt en weinig durft te vragen of niet naar buiten wil treden naar iemand die zelf het initiatief neemt om te netwerken, trots praat over de vooruitgang. En het is mooi als iemand kiest om keuzes te maken. Een niche kiest, een specifieke doelgroep. Je hoeft niet alles aan te bieden, je kunt ook de specialist zijn. Dan zie je zulke mooie resultaten.”