Janet BouwmeesterGa ik me beter voelen na vier maanden onbewerkt plantaardig eten? Al ruim 15 jaar ben ik bijzonder geïnteresseerd in voeding bij auto-immuunziekten en meer specifiek bij de ziekte die ik zelf al 30 jaar heb: lupus. In die 15 jaar heb ik veel geëxperimenteerd met diverse eetstijlen en diëten. Geen van die methoden bleek een succes; vaak omdat ik het niet vol kon houden, soms omdat ik me niet beter voelde. Ik dacht dat ik alles wel geprobeerd had, totdat ik hoorde over het succesvolle Nederlandse wetenschappelijke onderzoek Plants for Joints. Een leefstijldieet dat onbewerkt plantaardig eten promoot en ik toch een kans wilde geven.
Een jaar of twee geleden las ik voor het eerst over Plants for Joints; een onderzoek met een multidisciplinair leefstijlprogramma van eten, slapen, bewegen en ontspannen waarbij deelnemers 4 maanden lang onbewerkt plantaardig eten. Dat houdt in dat je leeft op een dieet van veel groente, veel fruit, volkorengranen, peulvruchten, noten en zaden en onbewerkte vleesvervangers. De resultaten van de deelnemers, mensen met reumatoïde artritis (RA) of artrose, waren buitengewoon goed.
Niet proberen is saboteren?
Lupus is ook een reumatische aandoening en ik had al vaker gelezen dat plantaardig eten de oplossing zou kunnen zijn voor vermoeidheid en pijn, maar eerdere pogingen waren bij mij tot dusver mislukt. Toch bleef ik denken aan dit onderzoek: ‘Als ik dit niet probeer, saboteer ik dan mijn eigen gezondheid? Wat als ik al jaren fit en zonder pijn had kunnen leven?’ En ondertussen schreven twee dames achter dit onderzoek, diëtist Wendy Walrabenstein en Carlijn Wagenaar, arts-onderzoeker, een op het onderzoek gebaseerd lifestyledieetboek: Plants for Health.
Spontane start
Eind december 2025 zat ik alweer twee weken in een flinke opvlamming en ik slikte zoveel medicijnen dat er geen verdere opties waren om de opvlamming mee te onderdrukken. Plants for Health was misschien mijn laatste kans om niet maanden uitgeschakeld te zijn. Dus ik startte spontaan de eerste maandag na Kerst met hulp van het boek. Ik zag er tegenop maar dat was een tikje onterecht, want voor mij was het niet eens een heel grote verandering. Ik eet al 30 jaar geen vlees en vis en dronk ook zelden melk. Daarnaast ben ik opgegroeid met volkoren producten en lagen ook peulvruchten al regelmatig op mijn bord, net als noten en zaden. De aanpassing zat hem dus in kaas en eieren laten staan en geen bewerkte voeding meer eten. Als zelfbenoemde kaas- en chocoladeverslaafde was dat laatste waar ik het meest tegenop zag.
Alles zelf maken
Hoe moet dat dan op feestjes? In de horeca? Bij andere mensen thuis of op vakantie? Omdat je onbewerkt eet, moet je bijna alles zelf maken. En dat is op z’n minst gezegd onpraktisch als je chronisch ziek bent of nog erger: in een opvlamming zit. Je eerste prioriteit is dan niet een uitgebalanceerde maaltijd maken. Ik leerde goed vooruit te plannen en te denken in simpele (vaak oven) maaltijden met voldoende vezels en eiwitten. Na ongeveer een maand werd dit een stuk makkelijker, ook doordat ik een repertoire opbouwde.
‘Mag je dat ook al niet?’
Waar ik voorheen dus wel eens terugviel op kant-en-klaarmaaltijden en eten bij andere mensen, werd dat nu ingewikkeld. Familie en vrienden vervielen al snel in: ‘Maar er blijft niks over om voor jou te maken. Mag je dát óók al niet?!’. Ondanks dat hebben ze me allemaal fantastisch gesteund. Ook uit eten gaan ervaarde ik heel wisselend. In sommige plaatsen is er helemaal geen aanbod. Dan is het niet prettig om uit eten te gaan.
Bewegen, ontspannen, slapen
Hoewel het belangrijkste onderdeel van de levensstijl toch wel de voeding is, wordt er in het boek ook veel aandacht besteed aan het belang van bewegen, ontspannen en slaap. Kunnen bewegen is voor mij iets heel wisselends. Ik ben altijd actief geweest en beweeg graag, maar mijn lijf laat dit niet altijd toe. Zeker in een opvlamming is bewegen geen slimme beslissing. Wat betreft ontspannen had ik al een flink scala aan dagelijkse oefeningen opgebouwd, zoals ademhalingsoefeningen, body scans, en yoga nidra. Ik ben altijd al een goede slaper geweest, ondanks de pijn. Dus aan die onderdelen hoefde ik weinig tijd te besteden.
Bloedonderzoek
Toen ik net met het dieet begonnen was, heb ik in overleg met mijn internist een uitgebreid bloedonderzoek gedaan. Ze was ook benieuwd of het dieet me zou helpen. Na ruim 3,5 maanden hebben we het bloedonderzoek herhaald. Helaas waren er geen positieve veranderingen te zien. De waarden waren grotendeels hetzelfde gebleven. Zelf had ik helaas ook nog geen blijvende positieve lichamelijke veranderingen gemerkt. Ik had online veel lyrische verhalen gelezen van mensen die van de meest uiteenlopende klachten af kwamen, vaak al na een maand, maar dat gebeurde bij mij niet.
Waarom (nog) geen succes?
Er kunnen uiteenlopende redenen zijn voor waarom het dieet bij mij tot nu toe niet is aangeslagen, waaronder:
- Ik heb al 30 jaar lupus. Daardoor is waarschijnlijk onomkeerbare schade ontstaan
- Het kan bij mij langer duren voor het aanslaat
- Ik at al heel gezond. Misschien had ik al de maximale winst met voeding behaald
- Wellicht speelt schade door 30 jaar medicijngebruik een rol
- Misschien heb ik een voedselintolerantie en krijg ik met dit dieet toch voeding binnen die schadelijk voor me is. Denk bijvoorbeeld aan nachtschaden (regelmatig gelinkt aan immuunziekten).
Geen levensstijlziekte
Immuunziekten zijn doorgaans geen levensstijlziekten. Daardoor is het wellicht lastiger om met alleen voeding grote veranderingen te bereiken. Aangezien ik al een redelijke gezonde leefstijl had, betekende het voor mij dat er weinig winst te behalen viel in het weglaten van slechte gewoontes. In overleg met mijn arts heb ik daarom besloten om yoghurt, kaas en eieren weer beperkt aan mijn dieet toe te voegen. Dit geeft fijne speelruimte, vooral bij het eten buiten de deur. Verder blijf ik het dieet wel grotendeels volgen. Ik denk dat het absoluut meerwaarde heeft minder suiker en minder bewerkte voedingsmiddelen te eten. Dus ondanks het uitblijven van grote resultaten heeft het me nog bewuster gemaakt van wat ik in mijn mond stop.
Benieuwd naar het dieet? Kijk dan eens op de website Plants for Health en volg zeker ook het gratis webinar.