De kracht van visualisatie voor mentale fitheid

Misschien heb je wel eens gehoord van visualisatieonderzoek. Mensen die aan bed gekluisterd waren, trainden in hun verbeelding hun spierkracht. Wat bleek? Ze haalden er behoorlijk resultaat mee. De Britse Maya Raichoora heeft een heel boek gewijd aan de kracht van visualisatie voor mentale fitheid. Ze kwam er zelf mee in aanraking toen ze langdurig in het ziekenhuis lag. Volgens haar kan visualisatie bijdragen aan focus, veerkracht, emotieregulatie, productiviteit en zelfvertrouwen. In dit artikel bespreek ik haar belangrijkste bevindingen.

Ons brein is de helft van onze gezondheid. Vanaf het moment dat we wakker worden, bepaalt het alles: hoe we denken, hoe we voelen, hoe we presteren. Dus als we het niet trainen of niet weten hoe we ervoor moeten zorgen, hoe kunnen we dan verwachten mentaal fit te blijven? Dat vroeg Maya Raichoora zich af. Het zette haar aan tot het schrijven van een boek over mentale fitheid: je geest actief trainen met de juiste oefeningen en routines. Over een van die routines is ze bijzonder gepassioneerd: visualiseren.

Wat is mentale fitheid?

Mentale fitheid bestaat voor Maya uit 5 kernonderdelen:
1. Consistentie: hoe vaak train je je brein?
2. Cardio: houd je brein actief door te puzzelen, journalen, kritisch te denken en te blijven leren
3. Je voedingspatroon: je voedsel en wat je leest, kijkt en de gesprekken die je voert, zijn van invloed op je mentale fitheid
4. Rust: slaap, meditatie en een digitale detox zijn belangrijk
5. én Gewichtheffen: het ontwikkelen van flexibiliteit, kracht en veerkracht. Je mindset verbeteren en doelen behalen, kun je doen via visualiseren.

‘Wat zou je doen als je niet in deze ziekenhuiskamer lag?’

Maya kwam zelf door toeval in aanraking met de waarde van visualiseren. Op haar vijftiende kreeg ze  de diagnose Colitis Ulcerosa. Ze bracht veel tijd door in ziekenhuisbedden, raakte uitgeput, verbitterd en eenzaam door lange opnames en heftige pijn. In een poging haar wat op te beuren vroeg een verpleegkundige: ‘Wat zou je doen als je niet in deze ziekenhuiskamer lag?’. Ze vond het een lompe vraag, maar dacht toch na over wat ze dan zou doen: weer door de ziekenhuisgang kunnen lopen. Ze zag het voor zich en herhaalde deze visualisatie in de dagen erna regelmatig. Steeds als ze dit deed, merkte ze dat ze hoop kreeg. Ze kreeg meer zelfvertrouwen om een paar stappen buiten bed te zetten. Tot ze sterk genoeg was om thuis verder te herstellen. In het jaar daarop gebruikte ze haar tijd om alles te lezen wat ze kon vinden over visualisatie.

De juiste mindset ontwikkelen

Maya ontdekte geleidelijk aan hoe belangrijk mindset is: hoe je denkt heeft invloed op hoe je je voelt. Hoe je je voelt is van invloed op hoe je handelt. Hoe je handelt bepaalt je gedrag. En je gedrag wordt je identiteit en je werkelijkheid. Het gaat hierbij niet om voortdurend positief denken, want dat is onmogelijk en ongezond. Het gaat erom dat je een positieve relatie hebt tot je gedachten.  In het boek zet Maya uiteen wat van belang is om succesvol te werken aan je mentale fitheid via visualiseren. Zo zijn het kunnen identificeren van emoties en het ontwikkelen van zelfvertrouwen belangrijke pijlers voor succes.

Vijf vormen van visualisatie

Visualiseren bestaat uit vijf verschillende technieken die je kunt gebruiken voor mentale training:

1. Visualiseren over een gewenste uitkomst (bijvoorbeeld, zelfvertrouwen, hoop en veerkracht of gezondheid)
2. Procesvisualisatie (in gedachten alle stappen doorlopen, zodat een taak makkelijker verloopt)
3. Creatieve visualisatie (verbeelding gebruiken om een emotie tastbaar te maken: bijvoorbeeld stress of angst omzetten in kleuren, vormen of voorwerpen om deze zo te helpen verwerken)
4. Negatieve visualisatie (worst-case-scenario’s of dingen die kunnen misgaan repeteren en uitzoeken hoe je daarbij actiegericht kunt handelen)
5. Verkennende visualisatie (je verbeelding gebruiken om ideeën te verkennen en problemen op te lossen.)

Sommige mensen verwarren visualiseren met manifesteren, maar dat is wat anders. Visualiseren is veel breder. Uitkomstvisualisatie wordt vaak gebruikt voor manifesteren, omdat je met deze techniek duidelijk voor je kunt zien wat je wilt en daardoor misschien je doelen sneller bereikt. De andere vier technieken kun je om heel andere redenen inzetten. Zo kun je procesvisualisatie gebruiken om bijvoorbeeld beter te worden in spreken in het openbaar of kan creatieve visualisatie helpen om je angst los te laten. Om resultaat te bereiken is visualisatie iets dat je onder de knie moet krijgen door veel te oefenen.

Geef niet op: investeer in de lange termijn

Maya’s favoriete quote is van hardloper Usain Bolt: “Ik trainde vier jaar om negen seconden te hardlopen en mensen geven het al op als ze binnen twee maanden geen resultaat zien.” Om uit te blinken moet je investeren in de lange termijn, zegt ze. Maya’s herstel duurde langer dan ze ooit verwacht had. Het vergde jarenlang intensief werken, veerkracht en elke dag kleine acties ondernemen. Maar ze zegt dat, omdat ze verbonden was met het beeld van wie ze wilde zijn en wat ze wilde doen, ze bleef doorgaan. In plaats van te vragen hoe lang iets nog duurt, denkt ze nu: “Het duurt zo lang het nodig is.”   

Bronnen:
– Effects of Mental Imagery on Muscular Strength in Healthy and Patient Participants: A Systematic Review – PMC
– De kracht van visualiseren – Maya Raichoora, Altamira 2026 (Nederlandse vertaling)