Chermaine KwantAlles wat je eet en drinkt is sterk verbonden met emoties en je zintuigen. Het is niet voor niets de gouden tip om, wanneer je je huis wil verkopen, een versgebakken appeltaart of brood uit de oven te halen als de kijkers binnenkomen. Deze geur is vertrouwd, doet denken aan vroeger, aan gezelligheid. Ook supermarkten maken tegenwoordig graag gebruik van deze techniek. Vandaar dat supermarkten tegenwoordig zelf hun brood afbakken in plaats van dat het daar al gebakken geleverd wordt. Of wat denk je als je een snoepje eet dat je altijd kocht als kind. Je bent meteen weer terug in het klaslokaal, met de laatjes onder je tafel en het grote groene krijtbord vooraan in de klas. Voeding is sterk verbonden met hoe je je voelt en dus ook met je herinneringen.
Voeding staat ook voor veiligheid, geborgenheid en gezelligheid
Al weken zat het in mijn hoofd: ik wilde de bruine bonensoep van mijn opa maken (het is juni, ik weet het, maar dit weer vraagt er gewoon om). Als ik aan mijn opa en oma denk, denk ik aan heel veel leuke en mooie dingen, maar vooral aan soep op zaterdag. Mijn opa heeft zijn hele leven elke week soep gemaakt, tenminste vanaf het moment dat hij met mijn oma samen was, en hij was er echt heel goed in. Meestal stond er kippen- of groentesoep met ballen op het menu, maar als ik genoeg zeurde maakte hij tomatengroentesoep of nog beter: bruine bonensoep, mijn favoriet. Hij leerde mij al deze soepen maken. Soep staat voor mij voor zoveel meer dan iets lekkers en voedzaams. Het staat voor veiligheid, geborgenheid en gezelligheid. Iedereen waaide bij mijn opa en oma op zaterdag aan voor de soep en ik was er ook bijna altijd. Of ik nou ging stappen, verkering had of zelfs veel later – als het kon schoof ik op zaterdag aan voor de soep.
Bij het maken van de bruine bonensoep moest ik wel om mezelf lachen. Met uiterste precisie maakte ik de soep van de mooiste ingrediënten, en ik heb ook dezelfde maniertjes van mijn opa overgenomen. En je moet ook geduld hebben, want pas een dag later is-ie echt lekker. Tenminste, dat zei mijn opa altijd. En inmiddels weet ik dat het echt zo is.
Jouw optimale brandstof
Niet alleen in je herinnering, ook bij hoe je je nu voelt speelt voeding een heel belangrijke rol. Ik schreef het aan het begin al: eten is zoveel meer dan iets in je mond stoppen. Eten is een heel krachtige tool om invloed uit te oefenen op hoe je je voelt. Want elke cel in je lichaam functioneert, of dat nou goed is of wat minder, door de voeding die je tot je neemt. Om even een vergelijking te maken: stel nou dat je een auto bent. En je rijdt als auto op benzine, wat gebeurt er dan met jou als auto als je elektrisch probeert te rijden of met gas of diesel tankt? Juist, dan gebeurt er niet zoveel. Of het werkt je motor zelfs tegen. Zo gaat het ook met je lichaam. Jouw optimale brandstof is waarschijnlijk weer anders dan die van je buurvrouw, je broer of je vriend, want, elk lichaam is uniek. Wel overkoepelend is dat alle soorten bewerkte voeding meer kwaad dan goed doen.
Voelen wat voeding met je doet
Wat hierin belangrijk is, is om weer te gaan voelen wat echte voeding met je doet. En dat is juist iets wat we in onze huidige tijd zijn kwijtgeraakt. Dat is niet zo gek, want we moeten van alles: werken, een goede partner zijn, sporten, meegaan met de nieuwste technologieën, problemen tackelen, gezellig doen, presteren, leren, noem maar op. Dan heb ik niet eens benoemd dat je dit ook nog allemaal ‘moet’ terwijl je chronisch ziek bent.
Vaak schiet het enige wat echt belangrijk is erbij in. En dat ben jij toch echt zelf. Ik hoor de excuses in mijn praktijk, en trouwens ook in mijn omgeving, allemaal voorbijkomen. Het zijn eigenlijk niet eens excuses. De meesten denken dat ze de situatie niet kunnen veranderen: geen tijd of geld om gezond te eten, te druk om te koken, te moe dus maar een koek gepakt. Het zijn slechts een paar voorbeelden. Maar ziekzijn is topsport, daarvoor moet je jezelf centraal durven stellen. Hier schreef ik al eerder een blog over. (LINK)
Overgrootmoeders kookboek uit 1911
Tijdens het schrijven van deze blog moest ik ineens aan een oud kookboek denken. Mijn oudste kookboek stamt uit 1911 en valt van ellende uit elkaar, maar het is het mooiste boek dat ik heb. Dit boek is nog van de moeder van mijn oma geweest. Het heet ‘Ik kan koken’ en biedt zoveel meer dan alleen recepten. Het is een naslagwerk over oude eetculturen, uitleg over etiquette, samenstellingen van maaltijden en heeft zelfs een heel hoofdstuk over kinder- en ziekenvoeding. Hierin staat uitgebreid beschreven hoe voeding ertoe dient om op krachten te komen en te blijven. ‘Meer en meer wint de overtuiging het veld, dat de genezing van een ziekte voor een even groot, zoo een niet grooter deel in de keuken berust, als is in de apotheek.’
In dit boek uit 1911 lijkt het voor mij soms wel of de tijd wat dit betreft heeft stilgestaan. Nog steeds is voeding geen standaard onderdeel van de behandeling van patiënten en al helemaal niet om kwaliteit van leven te verbeteren, zelfs als je een chronisch en/of complex ziektebeeld hebt of aan het herstellen bent. En juist dan is voeding van onschatbare waarde.
Of zoals mijn opa altijd zei: ‘Eet maar soep, dan voel je je snel beter.’ Eten is zoveel meer dan gedachteloos iets in je mond stoppen. En van dit moois heb ik mijn (levens)werk gemaakt.
Meer van Chermaine lezen? Klik hier of volg Chermaine op Instagram en haar website.