Janet BouwmeesterWat gebeurt er met je identiteit als het leven een afslag neemt die je nooit had gekozen? In de podcast A Really Good Cry spreekt host Radhi Devlukia met cognitief wetenschapper Maya Shankar over rouw om een verloren toekomst: van een abrupt einde aan een vioolcarrière tot het loslaten van het moederschap als levensdoel. De twee hebben een gesprek over verandering, zelfwaarde en opnieuw richting vinden.
Radhi Devlukia ontving Maya Shankar naar aanleiding van haar boek ‘The other side of change; who we become when life makes other plans’. Ze schreef dit nadat ze zelf tweemaal toekomstveranderende gebeurtenissen meemaakte.
Einde van twee grote dromen
Als jong meisje was Maya een succesvol violiste. Als tiener werd ze toegelaten tot het prestigieuze conservatorium in New York, Juilliard. Tot een blessure aan haar pink een einde maakte aan haar carrière als violist. Ze verloor haar grootste droom. Terugkijkend realiseert ze zich dat ze niet alleen rouwde om het verlies van de viool, maar ook om het verlies van haarzelf: wie was ze zonder haar viool?
Later moest ze opnieuw een grote droom laten varen. Zij en haar man wilden graag kinderen. Na de tweede miskraam begreep ze niet waarom ze zich weer als een gebroken versie van zichzelf voelde. Ze had al haar zelfwaarde ingezet op dit nieuwe doel. Maar toen dat niet lukte, moest ze onder ogen komen: ‘Waarom hangt mijn eigenwaarde van dit ene doel af? Waarom denk ik dat ik geen vol leven kan leiden als ik geen moeder word?’.
Identiteit gelinkt aan de rollen die we vervullen
We realiseren ons vaak niet hoe de dingen die we doen ons gaan definiëren: carrièrevrouw, leidinggevende, fitgirl, verzorgende, moeder worden. Maar ook de rol die je hebt in een vriendengroep of hoe je je dagelijks leven invult, maken deel uit van je identiteit. Als je die rol niet (meer) kunt uitvoeren, blijkt dat het je identiteit, wie jij denkt dat je bent en wie je kunt zijn, en je zelfvertrouwen aantast. Wat is er nu nog van je over zonder die rol?
Maya geeft als voorbeeld: Als jij stewardess was en je kunt deze baan niet meer uitvoeren, verlies je niet alleen je grootste tijdsinvulling, maar ook dat je regelmatig allerlei mooie plekken bezocht. Een deel van je vriendengroep was wellicht ook steward(ess) of piloot en je praatte graag met mensen over je reizen en leefstijl. Wie ben je nog als dat grote deel van jou wegvalt?
Je ‘waarom’ vinden
Wanneer het leven andere plannen heeft, en die plannen bedreigen onze rol of het label dat we onszelf hebben gegeven, kun je je heel onstabiel voelen. Maya realiseerde zich dat je je daarom beter niet alleen kunt definiëren met wát je doet, maar waarom je juist die dingen doet. Waarom hield je er bijvoorbeeld zo van om stewardess te zijn? Ging het echt om het reizen of het vliegen of ben je graag dienstverlenend bezig en zorg je graag voor mensen? Waren het de talen die je sprak of de contacten die je overal ter wereld legde? Op welke andere manieren kun je dat waar het jou om ging weer in je leven brengen? Je bent dan wel een rol kwijt die belangrijk voor je was, maar misschien niet alles waar je van houdt. Vraag je dus af: wat is mijn waarom? Waar word ik blij van? En kijk of je die ‘waarom’ weer onderdeel van je identiteit kunt laten zijn. Zo besefte Maya dat liefhebben op allerlei manieren kan. Ze kon misschien geen moeder zijn, maar bijvoorbeeld wel een leuke tante zijn.
Wie wil je later worden als je groot bent?
We vragen kinderen altijd wat ze willen worden als ze groot zijn. Maya vindt dit een schadelijke boodschap waarmee we kinderen op jonge leeftijd meegeven dat het allemaal draait om de rol die ze later gaan vervullen in de maatschappij. We vragen kinderen nooit: wie wil je zijn als je later groot bent? Maar pas als je je realiseert wat je doel is in je leven dan voel je de connectie tussen de verschillende disciplines die hierbij horen. En ben je veel meer verbonden met alles en iedereen om je heen. We hebben zoveel gemeen met elkaar. Als we allemaal onze waarom zouden weten, dan zouden we die gemeenschappelijkheden veel duidelijker zien.
Verandering zal er altijd zijn
Verandering zal altijd een onderdeel van ons leven zijn: niets blijft voor eeuwig hetzelfde. Maar wij hebben het onderscheid gemaakt: dit is goede verandering. Dit is slechte verandering. Dit wil ik wel. Dit wil ik niet. En daar ligt een probleem. Als er iets negatiefs gebeurt zien we dat als een ondergang. We denken dat het niet meer goedkomt. Maar wat als dat wat we zo ‘negatieve’ verandering eigenlijk een zegening blijkt te zijn? Misschien maakt het uiteindelijk wel een andere droom waar, vertelt Maya. Hoe veranderen we onze mindset daarover?
Verandering leidt tot nieuw perspectief
We veranderen gedurende ons leven voortdurend. Dat doen we ook door ons aan te passen aan dat wat op ons pad komt. Nieuwe situaties en een nieuwe realiteit zorgen voor nieuwe vaardigheden, een nieuw perspectief en nieuwe waarden. Dit is hoopvol om te onthouden!
Verder lezen of luisteren:
- Bekijk ook de TedTalk van Maya
- De aflevering op Spotify
- Maya’s boek via Bol.com
De foto komt van de website: radhidevlukia.com