Janet BouwmeesterTegenwoordig valt het niet mee om niets te doen. Onze cultuur moedigt rusten niet aan en onze technologie maakt het nog erger. Vooral door smartphones zijn we bijna continu in contact met de buitenwereld. Maar een overwerkt brein kan je intelligentie, je creativiteit en je gezondheid schaden. Joseph Jebelli schreef een boek over de voordelen van nietsdoen voor je brein: ‘Rust in je hoofd; waarom nietsdoen je leven kan veranderen’ (Uitgeverij Balans, 2025). Hij ontdekte dat zodra je je losmaakt van een taak, een netwerk wordt geactiveerd dat van vitaal belang is voor je geestelijke en lichamelijke gezondheid. Ik zet Josephs beste tips op een rij om dit rustnetwerk vaker te kunnen activeren.
Rust maakt je productiever
Jebelli is niet tegen productiviteit en vindt niet dat je je ambities aan de kant moet zetten, maar wil je de voordelen van rust laten zien. Als je je rustnetwerk (ook wel defaultnetwerk genoemd) aanspreekt, geef je je hersenen de kans om te dagdromen, impulsief te denken, aan mind wandering (je geest doelloos laten dwalen) te doen, en voorstellingen te maken van de toekomst. Bijkomend voordeel: van rust word je juist productiever in plaats van minder productief, zoals de meeste mensen denken. Op rustige momenten ontstaat vaak helderheid, kun je beter in oplossingen denken, en vind je sneller kracht en wijsheid om veranderingen tot stand te brengen.
Hoe activeer je het rustnetwerk?
- Het eerste wat Jebelli aanraadt is elke dag 20 minuten voor je uit te staren en niets te doen. Laat je geest gewoon rusten en ronddolen. Haal ondertussen langzaam en diep adem door je neus. Er is verder geen bepaald doel, en het klinkt simpel maar zal waarschijnlijk een van de lastigste oefeningen zijn, omdat we hebben geleerd dat nietsdoen tijdsverspilling is. Toch is dit een van de beste manieren het netwerk te activeren. Dus hou vol!
- Neem vaker een bad. Dat is ook nog beter voor gespannen spieren. In bad heeft je geest voldoende ruimte om af te dwalen. Als je dit doet voor het naar bed gaan, heb je ook nog kans op een betere slaap. Probeer ook eens rustgevende badzouten.
- Neem de hele dag door geplande pauzes. Pas hiervoor bijvoorbeeld de Pomodoro-techniek toe: 5 minuten pauze op elke 25 minuten actief zijn.
- Probeer minstens een keer per week iets nieuws. Iedere keer dat je je hersenen in een nieuwe situatie brengt, leren ze snel hoe ze die nieuwe omstandigheden moeten verwerken. Je kunt ook standaardactiviteiten op een andere manier doen.
- Luister naar droevige muziek. Dat zorgt niet alleen voor een beter humeur als je somber bent, maar lijkt ook samen te hangen met krachtiger mind wandering en een hogere activiteit in het rustnetwerk.
- Maak een rustige wandeling door het bos. Beweeg in een tempo waarbij je de omgeving goed ziet en in je op kunt nemen. Of breng tijd door op het strand of aan zee. Mensen die aan de kust wonen hebben over het algemeen een betere geestelijke en lichamelijke gezondheid. Een belangrijke reden daarvoor is dat de kleur blauw onze hersengolven verandert en zorgt voor een gevoel van kalmte. Zeelucht is ook opmerkelijk goed voor ons humeur.
- Plan en maak een solo-reis. Een nieuwe omgeving kan ongelooflijk bevrijdend werken. Het dwingt je uit je comfortzone, stimuleert je zintuigen op onverwachte manieren en biedt de volmaakte achtergrond voor introspectie en creativiteit.
- Breng in je eentje tijd door in een stille kamer of rustige ruimte. Te veel sociale prikkels kunnen stress en het sterfterisico verhogen. Alleen-zijn hebben we nodig.
- Zorg ervoor dat je sociale contacten betekenisvol en van hoge kwaliteit zijn. Verkeerde mensen verhogen het niveau van het stresshormoon cortisol.
- Als je wakker wordt, rol dan niet meteen uit bed. Doe 10-20 minuten helemaal niets. Staar gewoon voor je uit. Dit moment, tussen slapen en wakker worden, is een uitstekende gelegenheid om je rustnetwerk te activeren.
- Probeer iedere dag een dutje te doen van ongeveer 30 minuten. Die korte rustpauze overdag vergroot je hersencapaciteit, vermindert stress en helpt bij het regenereren van beschadigde hersencellen.
- Slaap zolang je lichaam nodig heeft. De vaak genoemde zes tot acht uur slaap is voor veel mensen eigenlijk te weinig; acht tot tien uur kan helpen om het rustnetwerk van de hersenen goed te laten functioneren.
- Zoek microspelmomenten in je dag. Of het nu gaat om dansen op je favoriete nummer tijdens het koken, spelen met een huisdier of kind of luidkeels zingen op weg naar huis. Deze kleine vreugdevolle momenten verbeteren je humeur en de gezondheid van je hersenen aanzienlijk.
- Probeer elke week tijd te maken voor stevige lichaamsbeweging die past bij jouw lijf.
- Als je het gevoel hebt dat je genoeg hebt genikst, mag je het ook combineren met een rustige hobby zoals breien of haken, tekenen, puzzelen, schelpen zoeken, papier vouwen of iets anders dat voor jou werkt.