Ilona van RoyenDe feestdagen staan weer voor de deur. De aanloop ernaartoe kan zwaar zijn voor iemand met een chronische ziekte. We zien dat mensen die chronisch ziek zijn zich vaak schuldig voelen tijdens de feestdagen, omdat ze niet zoveel kunnen meedoen als ze zouden willen. Doordat dat ze net op die dagen niet veel energie hebben en niet gezellig genoeg kunnen doen of niet even actief kunnen zijn als de anderen. Of omdat ze het gevoel hebben teleur te stellen als ze plannen moeten afzeggen. Ik geef een paar tips hoe je deze stressvolle dagen kunt overleven.
We hebben vaak hoge verwachtingen van hoe de feestdagen moeten verlopen. Dit zorgt ervoor dat we over onze grenzen kunnen gaan. Soms zien we er ook tegenop, met stress als gevolg. Het uitzicht op de feestdagen kan leiden tot opwinding of een verhoogde staat van alertheid die je voortstuwt en waardoor je op je pieken gaat functioneren. Helaas gaat dit gepaard met het risico dan je de volgende dag (of dagen later) volledig instort en last krijgt van een extreme terugval die lang kan aanhouden. We nuttigen soms alcoholische dranken of blijven langer op dan we anders doen. Dit kan zorgen voor een flare up van symptomen.
Kerstmis en de periode rond het eindejaar kan een stressvolle tijd zijn. Zo is sociaal zijn bijvoorbeeld erg vermoeiend. Vooral als we afspreken met mensen die we niet vaak zien. Die ontmoetingen komen met nog meer obstakels zoals opmerkingen over onze gezondheid, zeggen dat we ‘er goed uitzien’, ondanks dat je je van binnen uitgeput voelt. Het kan veel energie vragen om dan je ‘blije masker’ op te houden.
Tips om de feestdagen te overleven
• Plan vooruit
Vooruitplannen aan de hand van lijstjes helpt je om overzicht te houden over wat er moet gebeuren. Zo weet je wat je kan verwachten en vermindert de stress.
• Zet jezelf op de eerste plek
Niet alleen het kerstdiner, maar eigenlijk de hele feestmaand kan veel energie van je vragen. Tussen de drukte door zet je jezelf langzamerhand niet meer op de eerste, maar op de vierde plek. Met jouw dierbaren op nummer één, het eten op twee en de cadeaus op drie.
Merk je dat dat gebeurt? Take a break en kies weer voor jezelf! Neem ‘s middags meer rust of plan een lege dag, organiseer een spa-dag, ga naar de sauna of trakteer jezelf op een gezichtsmasker. Wat ik het liefste doe? Met een dekentje op de bank en een warme kop chocomelk naar een foute kerstfilm kijken!
• Steun op anderen en delegeer
Het is prima om hulp te vragen in de organisatie van de feesten. Samenkomen is immers waar het deze feestdagen om draait. Het is een teamprestatie waarbij in het algemeen mensen het leuk vinden om elkaar te helpen.
• Maak tijd vrij voor jezelf
Zorg ervoor dat je tijd hebt om te doen waar je van houdt, of dat nu een wandeling op tweede kerstdag is of een kerstfilm kijken. Ik hou soms van uitslapen tot de middag en de dag na het feestmaal de restjes opeten en de hele dag in pyjama doorbrengen.
• Wees aardig voor jezelf
Het is makkelijker om jezelf verwijten te maken dan om te accepteren wat er is, en lief voor jezelf te zijn. Waardeer jezelf om wie je bent en om wat je wél kunt bijdragen. Leg de lat niet even hoog als de gezonde mensen rondom je. Wees blij dat je op jou manier kan meevieren.
• Ontsnap aan de drukte
De kerstperiode is voor velen de drukste tijd van het jaar. Dat is natuurlijk ontzettend gezellig, maar kan ook veel energie kosten. Vooral wanneer de drukte zijn hoogtepunt bereikt tijdens het kerstdiner. Het is helemaal niet erg om dan even op te laden door bijvoorbeeld buiten een luchtje te scheppen of jezelf even een halfuurtje terug te trekken. Take a step back en probeer dát te doen waar jij weer energie van krijgt. Zo verklein je de kans op een zware terugval of een ernstige flare up na de feestdagen.
• Accepteer je beperkingen
Je zult niet de hele dag in topvorm zijn, en dat is oké. Probeer niet evenveel van jezelf te verwachten als het droomscenario in je hoofd dat je hebt gecreëerd op basis van films en verhalen van gezonde mensen. Ook op sociale media lijken de feestdagen perfect te verlopen. Weet dat foto’s geen waarheidsgetrouw beeld geven en er echt wel mensen in slaapvallen of dat er ruzies ontstaan. En dat je dit niet zal zien in die picture perfect fototaferelen.
• Het is oké om vals te spelen
Neem je het op je om het eten of een deel ervan te bereiden? Je hoeft niet al je eten helemaal zelf te maken! Er zijn veel alternatieven waarbij je lekker eten kan bestellen met prima prijzen.
• Stel prioriteiten
Je hoeft niet iedereen tevreden te houden of in hun plannen te passen omdat het handig is. Kies voor jezelf wat je belangrijk vindt en wat minder belangrijk is. Plan met andere woorden niet te veel en blijf rekening houden met het dagelijkse evenwicht zoals je altijd al gewend was om te doen.
• Zeg ‘nee’
Selfcare tijdens de feestdagen betekent dat je vooral de verplichting hebt aan jezelf om het een fijne periode te maken. Verschillende feestjes en borrels kunnen fysiek en mentaal vermoeiend zijn, helemaal als je daarvoor veel met de auto moet reizen. Maak voor jezelf de keuze waar je energie van krijgt.
• Moeilijke familieleden? Probeer dit
Geen enkele familie is perfect, maar wanneer je allemaal aan tafel zit, is er altijd de kans op spanning. Een aantal tips:
– Luister met de intentie om te luisteren, niet om te antwoorden.
– Realiseer je met wie je praat. Soms is het beter om iemand gewoon maar te laten praten zonder daarmee in discussie te gaan.
– Wees eerlijk, maar respectvol. Met een antwoord als ‘Daar wil ik nu liever niet over praten, want ik heb het liever over jou. Hoe is het met je?’ kom je al een heel eind.
– Vermijd de situatie. Wanneer niks helpt, dan is het prima om gewoon het gesprek te ontwijken.
• Gun jezelf tijd alleen
Als je na alle contact met familie en vrienden behoefte hebt om even alleen te zijn, neem dan ook die tijd. Een middagje bijkomen op de bank zorgt ervoor dat je weer met volle energie naar je volgende diner of samenkomst kan.
Klik hier voor meer artikelen van Ilona of volg haar op Instagram.