Janet BouwmeesterBij onze collega’s van Mijn Leven 2.0 zagen we in hun rubriek #hoedoejijdat een goede vraag voorbijkomen. Hoe maak je tóch tijd voor leuke dingen als al je energie opgaat aan de minder leuke dingen in het leven? We zijn vaak zoveel energie en tijd kwijt aan alleen al de dag opstarten. Denk aan douchen en aankleden, ontbijten, medicijnen nemen. En daarnaast aan afspraken als doktersbezoeken en de fysio, dat we daarna vaak geen energie meer hebben om nog iets leuks te doen. Maar we hebben die leuke dingen wel nodig. Onder andere om de minder leuke kanten van leven met een chronische aandoening vol te houden. En hoewel Mijn Leven 2.0 al super goede tips geeft, denken wij dat daar altijd meer bij kunnen!
In januari schreef ik een column over het belang van inplannen van sociale activiteiten als je daar fysiek eigenlijk niet toe in staat bent. Ik was aan het revalideren en de overige tijd vooral moe, moe, moe. Eerst plande ik niks leuks om zoveel mogelijk te kunnen rusten, maar al gauw kwam ik erachter dat ik die leuke afleiding juist wel nodig had om het zware programma goed vol te kunnen houden. Ja, leuke dingen kosten extra energie, maar ze geven ook nieuwe mentale energie. Een van de dingen die ik deed, was mijn vriendinnen voor gezellige avondjes naar mij toe laten te komen. Ik hoefde niks anders te doen dan op de bank hangen en fijn meegenieten. Ik vroeg een aantal volgers van Thriving Magazine om hun tips.
Energiebespaarstand
Gerrianne (34): “Als ik iets leuks op de planning heb staan, dan houd ik daar van tevoren al rekening mee. Mijn agenda houd ik dan wat leger, zowel voorafgaand aan de activiteit als achteraf. Dan kan ik vooraf in de energiebespaarstand en achteraf bijkomen. Dat gaat heus nog weleens met vallen en opstaan, en het bijkomen duurt soms langer dan gehoopt. Maar het mooie is dat ik dan iets leuks heb om op terug te kijken. Herstellen terwijl ik denk aan mooie herinneringen voelt toch fijner.”
‘Gezonde dosis schijt’
Sanne (32) zegt: “Ik ben nu 100 procent afgekeurd en heb een IVA-uitkering. Ik heb geen werk of studie, dus mijn tijd en energie is een stuk makkelijker te verdelen. Ik denk dat goed plannen echt key is. De drie R’s voor kinderen: rust, reinheid en regelmaat zijn hierin belangrijk. Als ik iets buiten de deur doe dat langer duurt dan een uur, dan zorg ik dat ik de dag ervoor en erna niets inplan. In huis rommelen kan dan wel, als ik me goed genoeg voel. Verder probeer ik naar mijn lichaam te luisteren, maar ik heb ook een gezonde dosis schijt aan mijn lijf. Als ik iets echt graag wil, dan doe ik dat. Ook als het eigenlijk niet gaat. Dat betekent soms dat ik bijna een week moet bijkomen en ik er soms ook echt langdurige blessures aan overhoud. Maar echt alleen maar braaf naar mijn lichaam luisteren, is niet goed voor mijn mentale gesteldheid, dan raak ik depressief. Ik ga regelmatig over de schreef wat dat betreft, dus ik ben niet de beste persoon om tips te geven denk ik, haha.”
Echt luisteren naar je lijf
Hannah (63) creëert lifelines. “Ik gebruik ze dagelijks, want met mijn nierfalen en MS/CVS is mijn energie constant wisselend. De belangrijkste lifelines voor mij zijn mediteren en tekenen. Het eerste om rust in mijn hoofd te krijgen, het tweede om alle cellen in mijn lijf te laten ontspannen. PortretArt is wat ik maak. Met tussendoor, wat ik noem, doodlen. In het begin waren dit streepjes en bloemetjes. Nu zijn het gezichten. De belangrijkste tip die ik kan geven, is écht te luisteren naar je lijf. Dat heb ik moeten leren. Als mijn lijf nu aangeeft ‘de energie is op, het is klaar’, laat ik alles vallen. In de rustmodus. Zo lang als ze nodig heeft.”
Dichtbij afspreken
Chantal (32) heeft MS (Multiple Sclerose). “Mijn energie is ontzettend beperkt. Als ik iets leuks wil doen, dan vergt dat veel planning. Ik wil dan namelijk zoveel mogelijk energie hebben, zodat ik het kan volhouden. Daarom zorg ik ervoor dat ik sowieso altijd maar één ‘verplichte’ activiteit (zoals fysiotherapie of een artsbezoek) per dag heb. Zodat, als er de volgende dag onverwachts iets leuks voorbijkomt, ik daar een beetje energie voor heb. Als ik van tevoren weet dat ik iets leuks ga doen, dan plan ik de dag of dagen ervoor helemaal niks in. Hoeveel dagen dit zijn, hangt een beetje van de intensiviteit van de activiteit af. Toch ben ik daarna altijd helemaal kapot. Dus ook de dagen (meestal toch wel twee of drie) erna probeer ik zo rustig mogelijk te houden om weer een beetje op te laden voor bijvoorbeeld fysiotherapie.
Een laatste kleine tip: als iemand wil afspreken, dan probeer ik dat zo veel mogelijk gewoon bij mij thuis te doen of ergens in de buurt. Dat scheelt de hele reis erheen en weer terug. Dan heb ik een beetje energie bespaard en toch een fijne middag gehad.”
Kijk of je er een mouw aan kunt passen
Anna Raymann schreef in 2021 het boek ‘Over leven met pijn’. Op haar website noemt ze een aantal tips uit het boek over hoe je toch leuke dingen kunt doen ondanks pijn. Ze zegt: “Accepteer uitnodigingen zoveel mogelijk. Denk je dat het te lang, pijnlijk, vermoeiend, of überhaupt onmogelijk is, kijk dan altijd of je er niet op een of andere manier een mouw aan kunt passen. Eventueel ga je korter, kun je voor de gelegenheid in een rolstoel zitten, of is er de mogelijkheid om tussendoor even te liggen of te rusten. Als je het niet voor jezelf doet, heb dan toch minstens voor je partner en kinderen de intentie om samen te gaan. Ga ervan uit dat het goed gaat en zo nee, dat zie je dan wel weer.”
Ze benadrukt verder dat het belangrijk is toch zoveel mogelijk leuke herinneringen te maken. Wees daarvoor creatief en flexibel. Organiseer bijvoorbeeld thuis een filmavond waarbij je (of iedereen) kunt liggen. Bij musea of pretparken zijn vrijwel altijd rolstoelen beschikbaar en anders leen je er een van de thuiszorg. Bouw voor jezelf meerdere rustmomenten in en overleg dat van tevoren met de mensen met wie je op pad gaat. Jij kunt uitrusten op een terras, terwijl zij nog even verder gaan.